Sử dụng thước Lỗ Ban

By | 14/09/2014

Lỗ Ban là người được người xưa ở Trung Quốc tôn vinh là ông tổ của nghề xây dựng. Trong số các công trình do ông đe lại có loại thước đo được người đời gọi tên là thước lỗ ban. Thước Lỗ Ban hiện vẫn được sử dụng cho tới ngày nay. Mồi thước Lồ Ban được chia thành 8 phần, từ Bát quái mà ra. Có các loại thước Lỗ Ban với chiều dài khác nhau và được dùng cho mỗi việc đo đạc cụ thể nào đó. Trên thị trường hiện nay thường dùng 2 loại là thước 429mm dùng cho xây dựng dương trạch, và 390mm dùng cho xây dựng âm trạch. Trên thước có ghi tên các cung thước tốt hay xấu bằng chữ Trung Quốc. Thí dụ: Cung tốt có Tài đức, Lục hợp, ích lợi, Đại cát… viết bằng chừ đỏ; cung xấu có: Bệnh, Cô quả, Quan quỷ, Thất thoát v.v. viết bằng chữ đen.

Ngày nay ở nước ta 2 loại thước này đã được dịch ra tiếng Việt, và đã có bán trên thị trường loại thước cuộn ghi bằng chữ Việt. Nhưng có nhược điểm là chữ quá nhở, rất khó đọc. Đồng thời các nhà nghiên cứu phong thủy cũng đã có bản dịch tên các cung tốt xấu của thước Lồ Ban . Chưa thấy có cơ sở khoa học để giải thích ý nghĩa tốt xấu của các cung trên thước, nhưng thực tế cho thấy các kích thước nằm vào cung tốt thường có tính họp lý về mặt kỳ thuật và tính cân đối về hình dáng nghệ thuật. Do đó thước này được nhiều người làm nghề xây dựng áp dụng.

Trên thị trường nước ta hiện đang có loại thước cuộn có mã hiệu Hilock-19 hoặc SJP Hi-19 dài 5m. Trên mặt lá thước có ghi 4 loại thước đo: Trên cùng là thước đo theo đơn vị Inch. Tiếp dưới là 2 loại thước Lồ Ban: 429mm và 390mm. Cuối cùng là thước đo đơn vị mét. số thứ tự thước Lồ Ban được ghi bằng các số 1, 2, 3… đặt trong hình tam giác nhỏ trải dài theo độ dài của thước 5m. Thước dài 5m có chứa gần 12 thước 429mm và gần 13 thước 390mm. Khi dùng thước Lỗ Ban, người ta thường chọn các kích thước nằm ở cung tốt, có chữ màu đỏ.

1. Công dụng thước Lỗ Ban

Hai loại thước Lồ Ban nêu trên được dùng như sau:
– Thước 429mm dùng cho Dương trạch, để đo nhà, cổng, cửa, bàn ghế và đồ gia dụng;
– Thước 390mm dùng cho Âm trạch, đế đo bàn thờ, mồ mả, công trình thờ cúng.

2. Cách đo bằng thước Lỗ Ban

– Nguyên tắc đo: Đo kích thước thông khí và kích thước phủ bì.
– Đo cửa: Đo kích thước thông khí khung cửa, không đo cánh cửa. Nghĩa là do không gian mà không khí có thể đi qua;
– Đo chiều cao tầng nhả hoăc nóc nhà: Đo từ mặt cốt ± 0,00 đến mặt trên lóp lát sàn tầng trên, hoặc mặt trên thanh nóc nhà.
– Đo vât dung (Bàn ghế, giường tủ…): Đo kích thước phủ bì như sau:
Đổi với vật hình khối: Đo chiều dài rộng cao;
Mặt hình tròn: Đo đường kính ngoài;
Mặt hình ê-líp\ Đo cả 2 đường kính;

Bàn: Đo chiều dài, rộng, và chiều cao từ mặt trên của bàn tới mặt nền nhà;
Giường-. Đo chiều dài, rộng và chiều cao từ mặt nền đến mặt trên thành giường 2 bên và mặt trên thành giường 2 đầu.
Tủ: Đo chiều dài, rộng, cao kể cả chân.

Khi dùng thước chừ Trung Quốc và đối chiếu với ban dịch bạn đọc có thể chọn được các kích thước ở cung tốt. Neu dùng thước chừ Việt thì đọc tên các ô cung ngay trên thước.

Chú thích:

1/ Việc dùng kích thước Lỗ Ban trong xây dựng nhà khá phức tạp. Vì vậy không nên quá chi tiết vấn đề này. Trước hết chỉ cần xác định một số kích thước chính theo thước Lồ Ban, còn các chi tiết khác có thể bỏ qua. Các kích thước chính đó là:
– Chiều cao tầng nhà;
– Kích thước ô cửa chính, cửa phụ, cửa sổ các phòng chủ yếu như phòng khách, phòng ngủ, phòng làm việc.

2/ Có thể không dùng thước Lồ Ban mà đon giản là lấy các kích thước chia chẵn cho 3 là được. Đây là hệ mô-đun thiết kế ở nước ta. Kinh nghiệm cho thấy là: một khi kích thước chia hết cho 3 thì cũng tương ứng với kích thước Lồ Ban và cho ta tiện nghi cũng như hình thể kết cấu họp lý. Thí dụ: chiều cao trần 2,7m (tầng hầm hoặc tầng lửng), 3,0; 3,3; 3,6; 4,2m… Kích thước cửa chính 1,2 X 2,1 m, cửa sổ 1,2 X l,2m hoặc 1,2 X l,5m là đều chia chẵn cho 3.