Ngũ hành và năm phương chính trên địa bàn

By | 17/04/2014
Tóm tắt

Ngũ hành

Ngũ hành có lẽ  là năm nguyên tố  của nguời Trung Hoa bắt nguồn từ việc các nhà thiên văn học cổ đại thừa nhận có năm hành tinh chính. Quả vậy, năm hành tinh đó là sao Mộc, sao Hỏa, sao Thổ, sao Kim và sao Thủy. Tên các hành tinh này được nêu lên một cách tuỳ hứng và chúng ta khồng cần quan tâm đến chúng cũng như sự nhầm lẫn rõ ràng giữa sao Thổ và quả Đất.

NGU HÀNH VÀ NĂM PHƯƠNG CHÍNH TRÊN ĐỊA BÀN

Ngũ hành tượng trưng cho năm phương chính trên địa bàn tức là bốn phương Đông. Nam, Tây, Bắc và phương Chính giữa. Trước đây, chúng ta đã thấy mỗi phương tượng trưng cho một mùa: Đông – mùa Xuân. Nam – mùa Hạ, Tây – mùa Thu và Bắc – mùạ Đông.
Bây giờ, bằng cách tạm thời bỏ hành Thổ ở chính giữa, bôn phương tượng trưng cho bốn mùa, màu của chúng và bốn hành, như vậy là:

Đông                           Xuân                           Xanh                        Mộc

Nam                             Hạ                                Đỏ                             Hỏa

Chính giữa                                                       Vàng                        Thổ

Tây                              Thu                              Trắng                       Kim

Bắc                                Đông                           Đen                          Thủy

Sự liên quan này được giải thích như sau: vào mùa Xuân cây cối (Mộc) bắt đầu mọc, mầm xanh nhú lên, đồng thời mùa Xuân là bình minh của năm mới và mặt trời mọc ở phương Đông. Cũng tương tự như vậy, màu đỏ là màu của lửa (Hỏa); mật trời nóng nhất khi đúng ngọ, lúc đó nó ở phương Nam; mùa Hạ là buổi trưa của năm. Màu vàng là màu đất của miền Trung Trưng Hoa. Mùa Thu là mùa thu hoạch, và thời xưa theo tập quán, sẽ là có chiến trận. Liềm hái trong thời binh và gươm giáo trong trận mạc đều cần đến kim loại (Kim) và màu trắng (trắng bạc) là màu của sắt được mài. Mùa Đông là nửa đêm của năm, khi đó tất cá đều tối như mực (đen) và nắng nhường chỗ cho mưa (Thủy), vì thế nước (Thủy) là hành của mùa Đông và phương Bắc.